18. HAFTA

BİLİŞİM ETİĞİ

İnternetin Yazılı Olmayan Kuralları

Adalet Terazisi ve Tokmak

Etik Nedir?

Etik, doğru ile yanlışı ayırt etmemizi sağlayan ahlak kurallarıdır.

"Gerçek hayatta yapmadığın bir şeyi, internette de yapma!"

Örneğin: Markette hırsızlık yapmıyorsak, internette de başkasının emeğini çalmamalıyız.

Arkadaşlık ve Saygı

Bilişim Etiği'nin Temel Kuralları

Zarar Verme

Bilgisayarı başkalarına zarar vermek için kullanma.

Gözetleme

Başkalarının dosyalarını izinsiz karıştırma.

Saygı Duy

Kaba sözler kullanma, herkese saygılı ol.

Telif Hakkı (Copyright)

Telif Hakkı Sembolü

Bir kişinin emeğiyle oluşturduğu bilgi, sanat eseri veya yazılım üzerindeki haklarına Telif Hakkı denir.

İzinsiz olarak:

  • Şarkı indirmek
  • Film kopyalamak
  • Oyunun kırılmış (korsan) halini kullanmak

SUÇTUR ve EMEK HIRSIZLIĞIDIR.

Creative Commons (CC)

Bazı eser sahipleri, eserlerinin ücretsiz paylaşılmasına izin verir.

Buna Creative Commons lisansı denir.

Bu sembolü gördüğünüz resimleri veya müzikleri (kurallara uyarak) ödevlerinizde kullanabilirsiniz.

Creative Commons Logoları

Bilgi Hırsızlığı: Aşırma (Plagiarism)

Kopya Çeken Öğrenci

İnternetten bulduğumuz bir yazıyı "Kopyala-Yapıştır" yapıp, altına kendi adımızı yazarsak bu HIRSIZLIKTIR.

Doğrusu Nedir?

  • Bilgiyi kendi cümlelerimizle özetlemeliyiz.
  • Bilgiyi nereden aldığımızı (Kaynakça) belirtmeliyiz.

Siber Zorbalık

Bir kişiyi internet üzerinden tehdit etmek, utandırmak veya rahatsız etmektir.

Ne Yapmalıyız?

  • Cevap verme (Zorbayı besleme).
  • Kanıt al (Ekran görüntüsü).
  • Engelle ve Şikayet et.
  • Bir büyüğüne anlat.
Üzgün Emoji

Dijital Kalkanımız: Şifreler

Zayıf Şifre

123456

password

Ahmet123

Doğum tarihi

Güçlü Şifre

En az 8 karakter

Büyük/Küçük harf (A-a)

Sayı (0-9)

Sembol (@, #, !)

Örn: Mavi#Elma9!

Etik Dedektifi İş Başında!

OLAY: Ali, internetten indirdiği ödevi, adını değiştirip öğretmene verdi.

KARAR: ETİK DEĞİL! (Aşırma)

OLAY: Ayşe, arkadaşının fotoğrafını paylaşmadan önce ondan izin istedi.

KARAR: ETİK! (Saygı)

İYİ BİR DİJİTAL VATANDAŞ OL!

Gelecek Hafta: Dijital Gizlilik ve Güvenlik

Kurallara Uy, Güvende Kal!