6. HAFTA

BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ

Makinenin İçinde Neler Oluyor?

Bilgisayar İşlemcisi (CPU)

Bir Bilgisayar Nasıl Oluşur?

Geçen hafta Yapay Zeka'yı konuşmuştuk. Yapay zekanın "yaşayabilmesi" için bir bedene ihtiyacı vardır.

İşte o beden Bilgisayar Donanımıdır.

Bir bilgisayar sistemi iki temel parçadan oluşur:

  • Donanım (Hardware): Elle tutulan parçalar.
  • Yazılım (Software): İçindeki programlar.
Açık Bilgisayar Kasası

Bilgisayar Aslında Bir Mutfaktır!

Mutfak Şefi

Bilgisayarın karmaşık parçalarını anlamak için onu bir Restoran Mutfağına benzetebiliriz.

Bu mutfakta:

  • Bir Aşçı (Şef) var.
  • Malzemeleri doğradığı bir Tezgah var.
  • Malzemelerin saklandığı bir Kiler (Dolap) var.

Hadi bu parçaları tanıyalım!

İşlemci (CPU) = ŞEF

Görevi Nedir?

Bilgisayarın BEYNİDİR.

Tüm işlemleri o yapar, kararları o verir.

Mutfaktaki Karşılığı:

AŞÇI (ŞEF). Yemeği yapan, malzemeleri birleştiren kişidir. Şef ne kadar hızlıysa, yemek o kadar çabuk çıkar.

CPU İşlemci

RAM Bellek = TEZGAH

RAM Stick

Görevi Nedir?

Bilgisayarın GEÇİCİ HAFIZASIDIR.

O an çalışan programlar burada durur. Elektrik kesilirse içindekiler silinir.

Mutfaktaki Karşılığı:

MUTFAK TEZGAHI. Aşçı sadece tezgahın üzerindeki malzemelerle yemek yapabilir. Tezgah ne kadar büyükse, aynı anda o kadar çok yemek yapılabilir.

Sabit Disk (HDD/SSD) = KİLER

Görevi Nedir?

Bilgisayarın KALICI HAFIZASIDIR.

Fotoğraflarınız, oyunlarınız, ödevleriniz burada saklanır. Bilgisayar kapansa bile silinmez.

Mutfaktaki Karşılığı:

KİLER veya BUZDOLABI. Malzemelerin bozulmadan uzun süre saklandığı yerdir.

Harddisk

Anakart = MUTFAĞIN KENDİSİ

Anakart

Görevi Nedir?

Tüm parçaların (İşlemci, RAM, Ekran Kartı) üzerine takıldığı büyük karttır.

Parçalar arasındaki iletişimi sağlar.

Mutfaktaki Karşılığı:

MUTFAK BİNASI. Aşçının, tezgahın ve dolabın durduğu zemindir. O olmazsa hiçbir şey yerinde duramaz.

Giriş ve Çıkış Birimleri

GİRİŞ (Input)

Bilgisayara dışarıdan bilgi gönderenler.

  • Klavye (Yazı yazar)
  • Fare (Tıklar)
  • Mikrofon (Ses gönderir)
  • Kamera (Görüntü gönderir)

ÇIKIŞ (Output)

Bilgisayardan dışarıya bilgi verenler.

  • Ekran (Görüntü verir)
  • Hoparlör (Ses verir)
  • Yazıcı (Kağıt verir)

Yazılım (Software) Nedir?

Donanım parçalarının çalışmasını sağlayan komutlardır. Elle tutulamazlar.

İkiye ayrılır:

  1. Sistem Yazılımları: Bilgisayarı yönetir (Windows, macOS).
  2. Uygulama Yazılımları: İşlerimizi yapar (Paint, Word, Oyunlar).
Kodlama Ekranı

Mutfak Analojisi Özeti

ŞEF

İşlemci (CPU)

TEZGAH

RAM Bellek

DOLAP

Sabit Disk

YEMEK TARİFİ

Yazılım

Bir Oyun Açtığımızda Ne Olur?

Oyun Oynayan Çocuk
  1. Oyuna tıkladığımızda, oyun Sabit Disk'ten (Dolaptan) çıkarılır.
  2. Oyun RAM'e (Tezgaha) koyulur. Çünkü hızlı çalışması lazımdır.
  3. İşlemci (Şef) oyunu çalıştırmaya başlar.
  4. Görüntüyü Ekran (Çıkış) bize gösterir.
  5. Biz de Klavye (Giriş) ile karakteri yönetiriz.

TEŞEKKÜRLER!

Gelecek Hafta: Dosya ve Klasörler

Donanımı Tanı, Yazılımı Yönet!