Bilgisayar Sistemleri

6. Sınıf - 2. Hafta

Konu: Donanım ve Yazılım

Bu Hafta Neler Öğreneceğiz?

Bilgisayar nedir, nasıl çalışır?
Donanım: Bilgisayarın elle tutulan parçaları.
Yazılım: Bilgisayarın içindeki programlar.
Giriş ve Çıkış birimleri arasındaki farklar.
İşletim Sistemleri.

Bilgisayar Sistemi Nedir?

Bilgisayar tek bir parça değildir. İki ana unsurun birleşmesiyle oluşur:

DONANIM

(Hardware)

YAZILIM

(Software)

"Biri olmadan diğeri işe yaramaz!"

Donanım (Hardware) Nedir?

Bilgisayarın elle tutulabilen, gözle görülebilen tüm fiziksel parçalarına donanım denir.

Donanım ikiye ayrılır:

İç Donanım: Kasanın içindeki parçalar.
Dış Donanım: Kasanın dışındaki parçalar.

1. Anakart (Motherboard)

Görevi: Bilgisayarın omurgasıdır. Diğer tüm parçalar (işlemci, RAM, ekran kartı) bunun üzerine takılır ve birbiriyle iletişim kurmasını sağlar.

İnsan vücudundaki sinir sistemine benzetebiliriz.

2. İşlemci (CPU)

Görevi: Bilgisayarın BEYNİDİR. Tüm matematiksel ve mantıksal işlemleri yapar. Bilgisayara verdiğiniz komutları işler.

Özellik: Hızı "Hertz" (Hz) ile ölçülür. Ne kadar hızlıysa bilgisayar o kadar çabuk düşünür.

3. RAM Bellek (Geçici Hafıza)

Görevi: Bilgilerin geçici olarak tutulduğu yerdir. Bilgisayar açıkken üzerinde çalıştığınız dosya buradadır.

Dikkat:

Elektrik kesilirse veya bilgisayar kapanırsa RAM'deki bilgiler SİLİNİR!

4. Sabit Disk / SSD (Kalıcı Hafıza)

Görevi: Bilgilerin kalıcı olarak saklandığı yerdir. Fotoğraflarınız, oyunlarınız, dosyalarınız burada saklanır.

Bilgisayarı kapatsanız bile silinmez.
SSD: Yeni nesil, çok hızlı disklerdir.
HDD: Eski nesil, mekanik disklerdir.

5. Ekran Kartı (GPU)

Görevi: İşlemciden aldığı bilgiyi işleyerek monitöre (ekrana) görüntü olarak gönderir.

Özellikle oyun oynarken veya grafik tasarım yaparken çok önemlidir. Görüntülerin akıcı ve net olmasını sağlar.

6. Güç Kaynağı (Power Supply)

Görevi: Prizden gelen elektriği, bilgisayar parçalarının kullanabileceği enerjiye dönüştürür ve dağıtır.

Bilgisayarın "kalbi" gibidir, kan (elektrik) pompalar.

Dış Donanım Birimleri

(Çevre Birimleri)

Giriş ve Çıkış Birimleri Nedir?

Giriş Birimleri

Bilgisayara dışarıdan bilgi veya komut gönderen parçalardır.

Örn: Klavye (Harf gönderir), Mikrofon (Ses gönderir).

Çıkış Birimleri

Bilgisayardaki işlenmiş bilgiyi bize (insana) sunan parçalardır.

Örn: Monitör (Görüntü verir), Hoparlör (Ses verir).

Giriş Birimleri (Input)

Klavye

Yazı ve komut girişi.

Fare

İmleç kontrolü.

Mikrofon

Ses girişi.

Webcam

Görüntü girişi.

Tarayıcı

Kağıdı dijitale çevirir.

Oyun Kolu

Oyun komutları.

Çıkış Birimleri (Output)

Monitör

Görüntüyü gösterir.

Yazıcı

Kağıt çıktısı verir.

Hoparlör

Sesi duymamızı sağlar.

Projeksiyon

Görüntüyü duvara yansıtır.

İstisna: Hem Giriş Hem Çıkış

Bazı donanımlar hem bilgi alır hem bilgi verir.

Dokunmatik Ekran: Ekrana dokunarak komut veririz (Giriş), ekran bize görüntü verir (Çıkış).
USB Bellek / CD: İçine dosya atarız (Giriş), içinden dosya alırız (Çıkış).
Kulaklıklı Mikrofon: Hem ses alır hem ses verir.

Yazılım (Software)

Bilgisayarın Ruhu

Yazılım Nedir?

Bilgisayar donanımının çalışmasını sağlayan, elle tutulamayan tüm programlara, oyunlara ve uygulamalara Yazılım denir.

Yazılım ikiye ayrılır:

1. Sistem Yazılımları

(İşletim Sistemleri)

2. Uygulama Yazılımları

(Programlar, Oyunlar)

1. İşletim Sistemi (System Software)

Bilgisayarı, tableti veya telefonu ilk açtığımızda karşımıza gelen, donanımları yöneten ana yazılımdır.

İşletim sistemi olmadan bilgisayar sadece boş bir metal yığınıdır!

Windows

MacOS / iOS

Android

Linux

2. Uygulama Yazılımları

Belirli bir işi yapmak için (resim çizmek, yazı yazmak, oyun oynamak) yüklediğimiz programlardır.

Kelime İşlemci

Word, Google Docs

Tarayıcı

Chrome, Edge

Grafik

Paint, Photoshop

Değerlendirme Sorusu - 1

"Bilgisayarın beyni olarak adlandırılan, tüm işlemleri yapan donanım parçası hangisidir?"

A) Sabit Disk

B) İşlemci (CPU)

C) RAM Bellek

D) Ekran Kartı

Değerlendirme Sorusu - 2

Aşağıdakilerden hangisi bir "Giriş Birimi"dir?

A) Hoparlör

B) Yazıcı

C) Monitör

D) Mikrofon

Değerlendirme Sorusu - 3

"Bilgisayar kapatıldığında içindeki bilgilerin silindiği geçici hafıza birimi hangisidir?"

A) RAM Bellek

B) Sabit Disk (HDD)

C) USB Bellek

D) CD/DVD

Haftanın Özeti

Bilgisayar = Donanım + Yazılım.
Donanım elle tutulur, Yazılım programlardır.
İşlemci beyindir, RAM geçici hafızadır, Sabit Disk kalıcıdır.
Klavye ve fare giriş, Monitör ve yazıcı çıkış birimidir.
İşletim sistemi olmadan bilgisayar çalışmaz.

Çalışma Önerileri

Araştır

Evdeki bilgisayarının özelliklerini (RAM, İşlemci) öğrenmeye çalış.

İzle

"Bilgisayar nasıl çalışır?" videoları izle.

Not Al

Giriş ve Çıkış birimlerini defterine çiz.

Harikasın!

2. Hafta konusunu başarıyla tamamladın.

6 / 25